Âşık Sanatı Sempozyumu Avrupa

Kültürel sürekliliğin temel unsurlarından biri olarak ele alınan âşık sanatı, Anadolu’nun köklü mirasını ve estetik zenginliğini kendine özgü duyuş ve icra biçimleriyle nesilden nesle aktaran bir gelenek olarak değerlendirilmiştir. Bu yönüyle âşık sanatının, Anadolu insanının hayata bakışını, toplumsal bellekte saklanan kültürel değerleri ve çok yönlü estetik anlayışı taşıyan bir yapı olduğu vurgulanmıştır.

Orta Asya’dan Doğu Sibirya ve Anadolu’ya, Balkanlar’dan Avrupa’ya kadar uzanan geniş bir coğrafyada usta-çırak ilişkisiyle sürdürülen âşık sanatının; şiir, hikâye, destan ve müzik gibi farklı sanat alanlarıyla bütünleşerek kültürel ögelerin anlaşılması, yorumlanması ve dönüştürülmesi bakımından verimli bir kaynak olmayı sürdürdüğü ifade edilmiştir.

Âşık sesinin taşıdığı birikimin bilgi ve deneyim temelinde okunması, anlamlandırılması ve kültürel kodlarıyla birlikte gelecek kuşaklara aktarılması gerekliliği üzerinde durulmuştur. Bu bağlamda 2021 yılında Alevî-Bektaşî geleneğinin âşık sanatına etkileri ve karşılıklı etkileşimi, 2022 yılında abdallık geleneğinin âşık sanatına yansımaları, 2023 yılında ise Âşık Veysel teması çerçevesinde gerçekleştirilen sempozyumların ardından, 2024 yılında “Erzurum” temasıyla düzenlenen sempozyumla bu birikim sürdürülmüştür.

Sempozyumlar dizisinin devamı niteliğinde gerçekleştirilen beşinci sempozyumda, Balkanlar, Macaristan ve Kuzey Avrupa özelinde âşık sanatının uluslararası bağlamları ele alınmıştır. Dünyanın farklı bölgelerinde icracıların müzik aletlerini seslerinin aracısı kılarak toplumsal temsil gücü kazandıkları; bu doğrultuda birçok kültürde ozanlık geleneğinin ortaya çıktığı ve bu geleneğin temsilciler aracılığıyla yaşatıldığı değerlendirilmiştir.

Ozan dilinin evrensel niteliği ile ezgilerin yerel karakteri arasındaki ilişkinin ortaya konulması amacıyla, 17–18 Temmuz 2025 tarihlerinde “Avrupa” temasıyla çağrılı katılımcıların katkılarıyla sempozyum gerçekleştirilmiştir.

Kapadokya Üniversitesi ev sahipliğinde gerçekleştirilen sempozyumda, yalnızca bir müzik icrası olmanın ötesinde anlamlar taşıyan âşıklık geleneğinin bugünü ve geleceği tartışılmış; uluslararası alanda icra faaliyetlerinde bulunan âşıkların görünürlüğünün artırılması, dünyadaki benzer performanslara yönelik farkındalık oluşturulması ve alandaki birikimin değerlendirilmesi amaçları doğrultusunda disiplinler arası bir tartışma ortamı sağlanmıştır. Bu kapsamda yeni araştırmalara yönelik diyalog ve iş birliği imkânlarının geliştirilmesine katkı sunulmuştur.